Grootschalige verwoesting

Palmolie is momenteel de meest gebruikte plantaardige olie ter wereld en Nederland is één van de grootste afnemers. Palmolie is ook omstreden. Palmolie wordt gewonnen uit de vruchten van de oliepalm en de grote vraag naar palmolie leidt tot grootschalige ontbossing in tropische bossen voor de aanleg van uitgestrekte plantages. Plaatselijke gemeenschappen en inheemse volken worden van hun grond verdreven en verschillende diersoorten zoals de Sumatraanse tijger en orang-oetan worden door afname en versnippering van hun leefgebied tot de rand van uitsterven gebracht. Als deze industrie niet een halt wordt toegeroepen, zal dit ernstige gevolgen hebben. En dat terwijl het palmolievrij kan!

Palmolie is een plantaardige olie die wordt gewonnen uit de vruchten van de Afrikaanse oliepalm (Elaeis guineensis). Palmolie is nu voor meer dan 80% afkomstig uit Indonesië en Maleisië1. De bossen daar worden in hoog tempo gekapt of platgebrand, om plaats te maken voor palmolie-plantages. In de Indonesische provincies Sumatra en Kalimantan werd tussen 2000 en 2008 jaarlijks gemiddeld 5,35 miljoen ha. bos gekapt2, vooral ten behoeve van de palmolie-industrie.

In Indonesie alleen is tussen 2000 en 2012 in totaal 140.000 vierkante kilometer tropisch bos gekapt: een oppervlakte driemaal zo groot als Nederland3. Plaatselijke gemeenschappen en inheemse volken worden van hun grond verdreven om plaats te maken voor deze industrie. Hierdoor verliezen zij toegang tot hun oerwoud, waar zij hun voedsel, medicijnen en inkomsten uit halen. Daarnaast worden omliggende stukken grond en het water vergiftigd door kunstmest en bestrijdingsmiddelen die op de palmolie-plantages worden gebruikt. Diverse diersoorten zoals de Sumatraanse tijger en orang-oetan worden door de verwoesting van hun leefgebied bedreigd met uitsterven.

Palmolieproductie per hectare

Stijgende vraag naar palmolie

Doordat palmolie goedkoop kan worden ingekocht, is palmolie een zeer populaire plantaardige olie bij fabrikanten. Palmolie is wereldwijd verreweg de meest gebruikte plantaardige olie. De olie wordt gebruikt in tientallen supermarktproducten, waaronder: gebak, pizza, zoete deegwaren, chocolade, cosmetica en schoonmaakmiddelen. De vraag naar palmolie is nu zelfs groter dan het aanbod en wordt nu nog meer wordt opgedreven door de opmars van biobrandstoffen. Europa zal meer dan 1/5 deel van de wereldproductie aan plantaardige olie nodig hebben om (volgens een Europese richtlijn) tegen 2020 10% fossiele brandstoffen in het wegtransport te vervangen. Volgens onlangs gepubliceerde cijfers neemt Europa zelfs al 33% af van de palmolieproductie en is Nederland (dit kleine landje!) de grootste afnemer binnnen de EU. Sinds december 2014 is de Nederlandse levensmiddelenindustrie verplicht om aan te geven welke soort(en) plantaardige olie of vet een product bevat. Dat maakt het voor consumenten makkelijker om te kiezen voor producten zonder palmolie. Bij cosmetica en schoonmaakmiddelen is de aanwezigheid van palmolie lastiger vast te stellen. Palmolie kan op veel verschillende manieren in cosmetica en schoonmaakmiddelen worden verwerkt, maar het palmoliehoudende bestanddeel krijgt vaak een scheikundige benaming. Er worden in deze productgroepen meer dan 220 palmoliehoudende chemische stoffen gebruikt (bekijk hier de lijst)! Er bestaan talloze alternatieven voor palmolie, maar jammer genoeg is geen daarvan zo goedkoop, waardoor bedrijven liever niet iets anders gebruiken. Het wordt tijd dat ook de cosmetica- en schoonmaakmiddelenbranche worden verplicht om de aanwezigheid van palmolie duidelijk op hun producten te vermelden, zodat de consument zelf kan kiezen voor palmolie-vrije producten. De producten op deze website zijn palmolie-vrij zodat je zeker weet dat je niet bijdraagt aan de vernietiging van de tropische bossen en haar wildlife.

NOTEN

  1. FAO. Forest Product Statistics. Geraadpleegd op 31 maart 2017, van http://www.fao.org/faostat/
  2. Martin, C. (2015). On the Edge; The State and Fate of the World’s Rainforests. Vancouver: Greystone Books Ltd.
  3. Martin, C. (2015). On the Edge; The State and Fate of the World’s Rainforests. Vancouver: Greystone Books Ltd.