Toekomst van palmolie

Mondiale trends

Hoewel de oliepalm oorspronkelijk uit Afrika komt, zijn Indonesië en Maleisië met een marktaandeel van meer dan 80% al tientallen jaren verreweg de grootste producenten van palmolie. In deze landen wordt geschikte landbouwgrond echter schaars. Indonesische en Maleisische palmoliebedrijven breiden hun productie nu uit naar gebieden in Afrika en Zuid-Amerika. Europese bedrijven zijn in 23 Afrikaanse landen eveneens betrokken bij de productie van palmolie. Terugkijkend op de ontwikkeling van de palmolie-industrie in Zuidoost-Azië, lijkt het erop dat de uitbreiding van de palmolie-industrie met name in landen met een zwak bestuur en onduidelijke grondrechten ten koste gaat van oerbossen en kleinschalige agrarische bosbouw.

Verzet tegen palmolie

Buitenlandse investeerders beweren dat hun plantageprojecten de economische ontwikkeling zal bevorderen, maar in de praktijk blijken zij hun beloften vaak niet na te komen en spreken ze voor het gemak niet over de miljoenen die zij er zelf aan zullen verdienen. De plaatselijke bevolking (die zich tegenwoordig niet meer laat misleiden door valse beloften van palmolieproducenten) verzet zich steeds vaker tegen de projecten. Ze hebben echter nauwelijks tot geen inspraak en missen vaak de middelen (goede telefoonverbinding, internet) om hun belangen te behartigen. Er staat voor hen evenwel veel op het spel. Ze verliezen vaak de toegang tot het woud en daarmee ook de toegang tot voedsel, water en vaak ook inkomsten uit verschillende bosproducten. Daarmee raken ze een groot deel van hun zelfvoorzienendheid kwijt. Daarnaast worden de omliggende stukken grond en het water vergiftigd door chemische producten die gebruikt worden op de plantage.

Het verzet tegen landonteigening wordt vaak duur betaald. In 2015 zijn 159 natuurbeschermers en mensen die opkomen voor hun landrechten vermoord. Dit zijn echter alleen de geregistreerde moorden1. In Indonesië en Maleisië alleen al lopen er honderden conflicten tussen palmoliebedrijven en plaatselijke bevolking. Het is nu afwachten welke politieke keuzes worden gemaakt.

NOTEN

  1. On Dangerous Grounds. London: Global Witness; 2016. Beschikbaar via: https://www.globalwitness.org/en/campaigns/environmental-activists/dangerous-ground/. Geraadpleegd op 10 april 2017.